HISTORIA

ZAK Spółka Akcyjna istnieje już od ponad 60 lat. W pierwszych latach działalności celem priorytetowym, tak jak w innych przedsiębiorstwach państwowych, była produkcja.
O oddziaływaniu na środowisko mówiło się tylko w aspekcie jego ujarzmiania i wykorzystywaniu zasobów. Świadomość ekologiczna zaczęła się budzić w latach siedemdziesiątych, kiedy przepisy ochrony środowiska dopiero zaczynały się kształtować, a zasadniczy akt prawny, czyli ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska, zaczął obowiązywać od 31 stycznia 1980 roku.
Zakłady od wielu lat prowadzą działalność środowiskową, wiele tych działań wyprzedziło wprowadzane przepisami ograniczenia. U schyłku lat siedemdziesiątych, przed wydaniem w Polsce ww. pierwszego aktu prawnego regulującego kompleksowo zagadnienia ochrony środowiska, spółka powołała własną służbę ochrony środowiska, wyprzedzając intencje ustawodawcy. Istotnym kierunkiem działań firmy stała się realizacja proekologicznych zamierzeń inwestycyjnych.

DZISIAJ

Działalność ZAK S.A. prowadzona jest przy pełnym uregulowaniu stanu formalnoprawnego. Spółka posiada m.in. następujące pozwolenia sankcjonujące korzystanie ze środowiska:

• Pozwolenia zintegrowane dla instalacji chemicznych i zakładowej energetyki.
• Pozwolenia wodnoprawne na pobór wód i odprowadzanie ścieków.
• Pozwolenie na wytwarzanie odpadów dla instalacji nieobjętych pozwoleniami zintegrowanymi.
• Zezwolenie na udział w systemie handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych.

Równocześnie w sposób bieżący identyfikowane są i wdrażane wszelkie nowe wymogi prawne ustanawiane w zakresie ochrony środowiska, zarówno w przepisach polskich, jak i UE.

JAK CHRONIMY ŚRODOWISKO

• Inwestujemy w zmniejszanie poziomu oddziaływania na środowisko, poprawę bezpieczeństwa i ochronę zdrowia pracowników.
• Ograniczamy pobór wody, ilości zanieczyszczeń emitowanych do powietrza oraz w odprowadzanych ściekach.
• Ograniczamy ilość powstających odpadów oraz znajdujemy najkorzystniejsze dla środowiska sposoby postępowania z odpadami.
• Monitorujemy ładunki zanieczyszczeń.
• Wprowadzamy środki ochrony przed hałasem.
• Stosujemy urządzenia ochronne.
• Korzystamy z własnych obiektów oczyszczania ścieków.
• Dotrzymujemy obowiązujących norm i wskaźników emisji.
• Przygotowujemy plany reagowania na sytuacje awaryjne i dążymy do zapobiegania im.

Nadzór nad wielkością oddziaływania na środowisko oraz skuteczne zarządzanie kwestiami środowiskowymi jest możliwe poprzez:

• posiadanie własnych służb ochrony środowiska, które kontrolują działalność produkcyjną, dbają o działanie ZAK w zgodzie z aktualnymi przepisami, monitorują stan środowiska, szkolą pracowników oraz inicjują działania zmierzające do poprawy jego stanu;
• wdrożenie i utrzymywanie systemu zarządzania środowiskowego, zgodnie z normą ISO 14001:2004 – funkcjonujący system jest skutecznym narzędziem świadomego zarządzania środowiskiem poprzez identyfikację znaczących elementów oddziaływania na środowisko, ich monitorowanie, ocenę i podejmowanie działań doskonalących, przy współudziale wszystkich pracowników ZAK S.A.;
• posiadanie własnej Jednostki Usług Laboratoryjnych, która prowadzi stałe i doraźne badania m.in. w zakresie wielkości oddziaływania na środowisko i jego stanu; wiele ze stosowanych metod badawczych jest objętych akredytacją na zgodność z normą PN-EN ISO/IEC 17025:2005;
• dobrowolny udział w Programie „Odpowiedzialność i Troska”^®, w ramach którego od 1995r. realizowane są działania w obszarze ochrony środowiska, ochrony zdrowia, bezpieczeństwa procesowego.

PROEKOLOGICZNE MODERNIZACJE

ZAK S.A. zrealizował szereg inwestycji zmierzających do zmniejszenia oddziaływania zakładu na środowisko. Tylko w ostatniej dekadzie zrealizowano następujące zadania:

• modernizację zakładowej mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków wraz z budową stacji odwadniania osadów ściekowych
• modernizację elektrofiltrów w zakładowej kotłowni
• budowę węzła adsorpcji benzenu
• ograniczenie emisji podtlenku azotu na instalacji produkcji kwasu azotowego
• zamykanie i rekultywacja zakładowych składowisk odpadów
• budowa szeregu tac zabezpieczających środowisko gruntowo-wodne
• modernizacja instalacji bezwodnika ftalowego
• budowa nowoczesnych systemów chłodniczych

W 2010 roku zrealizowano dwie duże inwestycje, tj. budowę nowej instalacji kwasu azotowego oraz stacji uzdatniania wody, które zastąpiły wyeksploatowane instalacje.

Powyższe oraz inne zrealizowane w poprzednich latach inwestycje pro środowiskowe, spowodowały spadek wielkości oddziaływania zakładu na środowisko w ciągu ostatnich 20 lat o:

• 54% w zakresie wielkości emisji zanieczyszczeń do powietrza
• 75% w zakresie ilości pobieranych wód
• 73% w zakresie ilości odprowadzanych ścieków
• 93% i 99% w zakresie ładunków związków organicznych i azotu amonowego odprowadzanego w ściekach
• 100% w zakresie ilości składowanych odpadów.

Szczegółowe informacje dotyczące poziomu oddziaływania Spółki przedstawiono w Raporcie ekologicznym ZAK S.A. za 2010r.

POLITYKA INFORMACYJNA

W ZAK S.A. dużą wagę przywiązuje się do informowania lokalnej społeczności o proekologicznych działaniach przedsiębiorstwa, poziomie oddziaływania na środowisko oraz stanie poszczególnych jego komponentów. Oprócz powyższego, aby działalność ZAK w aspekcie oddziaływania na wodę, powietrze i gleby była dla mieszkańców przejrzysta, prowadzona jest aktywna współpraca z lokalnymi mediami (Radio Park, Gazeta Lokalna, Tygodnik 7 Dni) oraz takimi jednostkami jak np. Nadleśnictwo Kędzierzyn. Młodzieży umożliwia się odbycie praktyk studenckich, informacje o różnych aspektach działalności ZAK udostępniane są uczniom i studentom zainteresowanym ich wykorzystaniem w referatach, pracach semestralnych, dyplomowych itp. Udzielane są również informacje podmiotom zewnętrznym wg potrzeb – m.in. raporty o stanie jakości środowiska, ankiety.

Obecnie uciążliwość przedsiębiorstwa zamyka się w granicach jego własności. Aby jednak sprostać rosnącym wymogom w zakresie ochrony środowiska na najbliższe lata planowane są kolejne inwestycje w tym zakresie.